Wat is BARF voor katten?
Alles wat je moet weten over het rauw voeren van katten
Inhoudsopgave
Wat wordt bedoeld met "BARF" voor katten?
De term "BARF" werd oorspronkelijk gebruikt in verband met het rauw voeren van honden. In het Engels staat het voor “Bones And Raw Food” (botten en rauw voer) of “Biologically Appropriate Raw Food” (biologisch passend rauw voer).
In Duitsland raakte de benaming “Biologisch artgerechtes rohes Futter” ingeburgerd, geïntroduceerd in de jaren 1990 door Swanie Simon. Al toen verscheen de eerste vakliteratuur over zelfbereid voer voor katten. De echte doorbraak kwam echter pas door wetenschappelijke studies in de daaropvolgende decennia, die de basis legden voor de tegenwoordig toegepaste vorm van rauw voeren bij katten.
Ondertussen wint BARF ook onder katteneigenaren sterk aan populariteit. Steeds meer mensen kiezen voor deze natuurlijke en soortspecifieke voedingswijze om hun katten gezond en dicht bij de natuur te voeden.
Het prooidierprincipe – de basis van BARF
Het idee achter BARF is eigenlijk heel eenvoudig: katten moeten zo gevoerd worden dat het overeenkomt met hun natuur. In het wild zouden ze kleine prooidieren zoals muizen of vogels vangen en eten en daarmee alles binnenkrijgen wat hun lichaam nodig heeft – spiervlees, organen, botten en zelfs een beetje plantaardig materiaal uit de maag van hun prooi.
Precies dit principe wordt bij BARF nagebootst. Met verse, rauwe, onbewerkte ingrediënten kan de samenstelling van een prooidier zo nauwkeurig mogelijk worden nagebootst. Zo krijgen katten een uitgebalanceerde voeding die is afgestemd op hun werkelijke behoeften. Dit is zowel voor gezonde dieren als voor katten met speciale eisen – bijvoorbeeld bij allergieën of ziekten – een ideale voedingsvorm.
Met BARF weet je als eigenaar altijd precies wat er in de voerbak van je kat belandt. Elke maaltijd kan individueel worden samengesteld en exact worden afgestemd op jouw kat. Daarmee biedt BARF niet alleen transparantie en flexibiliteit, maar ook een gezond, natuurlijk alternatief voor conventioneel droog- of natvoer.
Van wilde kat tot huiskat – waarom BARF zo natuurlijk en soortspecifiek is
Om te begrijpen waarom rauw voeren wordt beschouwd als de meest natuurlijke voedingsvorm voor katten, helpt een blik in het verleden. Onze huiskatten stammen hoogstwaarschijnlijk af van de Afrikaanse wilde kat die in Noord-Afrika leeft. Ook al vond de domesticatie duizenden jaren geleden plaats, katten hebben in veel fysieke kenmerken hun nauwe verwantschap met wilde katten behouden. Vooral één ding is nooit veranderd: katten zijn en blijven strikte vleeseters.
Buitenkatten zouden zich – net als hun voorouders – voornamelijk voeden met kleine knaagdieren, insecten en vogels. Hun spijsverteringssysteem is afgestemd op deze prooidieren, waaruit ze alles halen wat ze nodig hebben: eiwitten, vetten, vitaminen, mineralen en zelfs voedingsvezels – en dat in hun meest natuurlijke vorm, rauw en onbewerkt.
Precies hier komt rauw voeren in beeld. Bij het samenstellen van BARF-maaltijden richten we ons op het voorbeeld van de natuur: het grootste deel van de maaltijden bestaat daarom uit dierlijke bestanddelen. Plantaardige componenten spelen bij BARF slechts een ondergeschikte rol. BARF bootst dus in wezen alleen na wat katten altijd al gegeten hebben – in tegenstelling tot veel industrieel geproduceerde voeders die vaak grote hoeveelheden granen of plantaardige vulstoffen bevatten.
Vanuit biologisch en historisch oogpunt is rauw voeren de meest soortspecifieke voedingsvorm voor katten. Het komt overeen met hun natuurlijke behoeften, is licht verteerbaar en maakt een optimale opname van de aanwezige voedingsstoffen mogelijk.
Belangrijkste ingrediënten van een BARF-maaltijd
Om katten echt passend en evenwichtig te voeden, zijn verschillende voedingscomponenten nodig die zijn afgestemd op de fysiologische bijzonderheden van de kat. Katten zijn strikte carnivoren, daarom moeten de hoofdbestanddelen van de BARF-porties van dierlijke oorsprong zijn.
Een hoogwaardige, evenwichtige BARF-maaltijd voor katten bestaat grotendeels uit spiervlees, aangevuld met kleinere hoeveelheden dierlijk vet en organen. Ook botten of een botvervanger zijn essentieel.
Om de onverteerbare onderdelen van een prooidier, zoals vacht of veren, na te bootsen, wordt bovendien een klein plantaardig aandeel toegevoegd – meestal ongeveer 5% in de vorm van fijngepureerde of geraspte groenten. Voor een werkelijk volledige portie zijn daarnaast bepaalde supplementen onmisbaar. Hieronder vallen vooral taurine, dat katten niet voldoende zelf kunnen synthetiseren, evenals bijvoorbeeld zeewiermeel voor de jodiumvoorziening.
Hoe de exacte samenstelling van een BARF-maaltijd voor katten eruitziet, hangt sterk af van het individu: leeftijd, gewicht, activiteitsniveau, eventuele allergieën of ziekten en niet in de laatste plaats de acceptatie van verschillende voedingsmiddelen spelen hierbij een beslissende rol. Uniforme standaardrecepten bestaan daarom niet. Dit maakt BARF enerzijds veeleisend, maar biedt katteneigenaren anderzijds de mogelijkheid om het dieet van hun kat heel gericht en individueel vorm te geven.
De bestanddelen van een BARF-maaltijd voor katten
Een evenwichtige BARF-voeding leeft van variatie in het menu. In principe zijn de volgende dierlijke en plantaardige componenten geschikt voor het samenstellen van BARF-maaltijden voor katten:
Spiervlees
Spiervlees vormt de basis van elke BARF-maaltijd. Het levert hoogwaardige eiwitten, essentiële aminozuren en belangrijke vetten. Vooral populair zijn gevogeltesoorten zoals kip, kalkoen, eend, gans of struisvogel. Maar ook rund, lam, konijn, paard of vis kunnen – mits de kat ze accepteert – gevoerd worden.
Organen
Organen zijn ware voedingsstofbommen en voorzien je kat van belangrijke vitaminen en sporenelementen. Tot de belangrijkste organen voor katten behoren hart en maag, maar ook long en milt kunnen gevoerd worden, mits de kat deze accepteert. Lever is voor katten een belangrijke vitamine A-bron en moet – indien geaccepteerd en verdragen – in elk recept aanwezig zijn. Let wel op: niet overdrijven, want vitamine A kan worden overgedoseerd.
Rauwe vleesbotten (RVB)
Rauwe vleesbotten zijn de belangrijkste calciumbron in BARF-maaltijden. Geschikt zijn bijvoorbeeld kippenhalzen, -vleugels, -dijen of -karkassen. Over het algemeen is het aan te raden botten zeer fijn gemalen te kopen of te voeren. Als de kat botten in deze vorm ook niet accepteert, kan eventueel worden teruggegrepen op (vlees)botmeel of andere supplementen als calcium- en fosforleveranciers.
Groenten
In geraspte of gepureerde vorm dienen groenten als vezelbron en ondersteunen ze de gezonde darmfunctie van je kat. Vooral wortels en pompoen zijn hiervoor zeer geschikt.
Voedingssupplementen
Supplementen kunnen, afhankelijk van levensfase, gezondheidstoestand en samenstelling van de BARF-maaltijden, in verschillende mate nodig zijn. Sommige aanvullingen zoals taurine, vitamine D, vitamine E, jodium en omega-3-vetzuren moeten echter in bijna elke BARF-maaltijd worden toegevoegd. Deze voedingsstoffen kunnen zowel via natuurlijke als via synthetische supplementen worden verstrekt.
BARF-maaltijden correct samenstellen
Om BARF-maaltijden voor katten te kunnen maken die voldoen aan de voedingsbehoefte, moet je met een aantal zaken rekening houden. De voedingsbehoefte van de kat is nauw verbonden met haar natuurlijke prooidieren, en dienovereenkomstig moeten de maaltijden ook worden opgebouwd. Om een over- of ondervoorziening van voedingsstoffen uit te sluiten, moeten altijd individuele recepten worden opgesteld. Meer informatie en een voorbeeldrecept vind je binnenkort in ons blogartikel „Hoe barf ik mijn kat“.
Welke hulpmiddelen heb ik nodig voor BARF?
Om het BARFen van je kat gemakkelijk te maken, heb je slechts een paar basiskeukengerei nodig. Vooral handig zijn scherpe messen, snijplanken, kommen en een keuken- en precisieweegschaal. Voor de verwerking van grotere hoeveelheden is een elektrische vleesmolen de moeite waard, daarnaast zijn een staafmixer of blender nuttig om groenten te pureren.
Voor hygiënisch werken is het aan te raden aparte hulpmiddelen voor BARF te gebruiken en voorbereide porties in diepvriesbakjes of -zakjes te bewaren. Zo blijft de bereiding eenvoudig, schoon en veilig – bijna alsof je voor jezelf kookt.
BARF-voeding voor katten: voordelen en tips voor de start
BARF stelt katteneigenaren in staat om de voeding van hun huistijger bewust en individueel vorm te geven. Veel mensen melden na de overstap op vers, rauw voer positieve veranderingen zoals een glanzende vacht, betere spijsvertering of een verbeterd welzijn. De natuurlijke, onbewerkte ingrediënten leveren essentiële voedingsstoffen die in deze vorm goed opneembaar zijn en de gezondheid van je kat op een holistische manier kunnen ondersteunen.
Een groot voordeel van BARF is de volledige controle over de samenstelling van het voer. Zo weet je altijd precies wat er in de voerbak terechtkomt – zonder onnodige toevoegingen of minderwaardige bijproducten. Vooral voor katten met allergieën of intoleranties kan deze voedingsvorm zeer nuttig zijn.
Aangezien katten strikte vleeseters (carnivoren) zijn, ligt de focus bij BARF op hoogwaardige dierlijke eiwitten. Belangrijke voedingsstoffen zoals taurine, dat levensnoodzakelijk is voor katten, evenals bepaalde vitaminen en mineralen, moeten in voldoende hoeveelheden worden aangevuld. Een uitgebalanceerd recept is daarom cruciaal om tekorten te voorkomen.
Vooral in het begin kan BARF wat complex lijken. De overstap vergt inwerking en geduld – zowel van jou als van je kat, die vaak langzaam aan het nieuwe voer moet wennen. Met een doordacht voedingsplan en wat ervaring ontwikkelt zich echter snel een routine en gaat de bereiding van de maaltijden gemakkelijker.
Zoals bij elke voedingsvorm zijn er ook bij BARF belangrijke punten om op te letten: de juiste samenstelling, hygiënische verwerking van de ingrediënten en een langzame, stressvrije overgang zijn essentieel. Wie zich goed informeert, eventueel deskundig advies inwint en stap voor stap en met veel geduld te werk gaat bij de voerovergang, kan deze uitdagingen echter zeker goed aan.
Niet elke kat accepteert BARF meteen – en soms is rauw voeren in het dagelijks leven gewoon niet haalbaar. In zulke gevallen kan een hoogwaardig natvoer een goed alternatief zijn om je kat evenwichtig en soortspecifiek te voeden. Belangrijk is vooral dat de gekozen voeding bij de kat en bij je eigen dagelijks leven past en op de lange termijn goed uitvoerbaar is.
BARF-voedingsadvies voor katten
Als richtlijn kun je uitgaan van een dagelijkse hoeveelheid van ongeveer 25–30 g voer per kilogram lichaamsgewicht van je kat. Deze opgave is echter echt alleen een grove schatting. De werkelijke behoefte kan sterk variëren afhankelijk van leeftijd, activiteitsniveau, gezondheidstoestand en andere factoren.
De juiste BARF-hoeveelheid in elke levensfase
De voedings- en energiebehoefte van een kat verandert in de loop van haar leven. Kittens hebben aanzienlijk meer energie en hoogwaardige voedingsstoffen nodig om gezond te groeien en zich optimaal te ontwikkelen. Ze mogen daarom zoveel eten als ze willen. Meerdere kleine maaltijden verdeeld over de dag zijn ideaal, waarbij vers water altijd beschikbaar moet zijn. Omdat kittens een natuurlijk verzadigingsgevoel hebben, kan het bij soortspecifiek samengesteld voer meestal niet tot overvoeding of een teveel aan voedingsstoffen komen.
Met toenemende leeftijd vertraagt de stofwisseling. Bovendien zijn oudere katten meestal minder actief. In deze levensfase is het doorgaans voldoende om de hoeveelheid voer en het energiegehalte van de BARF-porties licht aan te passen om overgewicht te voorkomen. Over het algemeen hoeft de samenstelling van de maaltijden echter niet fundamenteel te worden veranderd. Belangrijk is dat het voer nog steeds goed wordt verdragen en volledig voldoet aan de behoefte van de kat.
Invloed van ziekten op de hoeveelheid voer bij BARF
Naast leeftijd en activiteit kan ook de gezondheidstoestand een grote invloed hebben op de voeding. Bepaalde aandoeningen vereisen een gerichte aanpassing van het dieet. Bij nierinsufficiëntie moet bijvoorbeeld het fosforgehalte worden verlaagd en moeten bijzonder hoogwaardige eiwitbronnen worden gebruikt om de nieren te ontlasten. Bij schildklieroverfunctie is het belangrijk dat het jodiumgehalte van het voer laag wordt gehouden. Allergieën of intoleranties maken vaak een eliminatiedieet noodzakelijk om problematische ingrediënten te identificeren en te vermijden.
In zulke gevallen is het aan te raden de voeding samen met dierenartsen of voedingsdeskundigen individueel te plannen. Zo kan worden gewaarborgd dat de voeding optimaal is afgestemd op de behoeften van de kat en haar gezondheid zo goed mogelijk ondersteunt.
Hoeveel BARF-maaltijden heeft een kat per dag nodig?
Om de spijsvertering te ondersteunen en tegemoet te komen aan het natuurlijke eetgedrag van je kat, moet de dagelijkse hoeveelheid voer in minstens twee maaltijden worden verdeeld.
In het wild zou een kat verspreid over de dag tien tot twaalf kleine prooidieren (bijv. muizen) eten. Zoveel maaltijden zijn in het dagelijks leven natuurlijk nauwelijks haalbaar. Voer gewoon laten staan of via een voerautomaat aanbieden is meestal geen oplossing, omdat katten – in tegenstelling tot honden – geen aaseters zijn en vers voer verkiezen.
Een goed compromis is daarom het geven van twee tot vier maaltijden per dag, afhankelijk van wat in je eigen dagelijks leven haalbaar is. Zo blijft het voer vers en kan de kat meerdere kleinere porties verspreid over de dag genieten, zonder dat er idealiter restjes overblijven.
Gezonde snacks bij BARF
Ook bij een BARF-dieet mogen katten af en toe een kleine lekkernij krijgen. Belangrijk is echter dat snacks niet meer dan 20% van de dagelijkse hoeveelheid voer uitmaken. Anders kan het gebeuren dat de voedingsbehoefte van je kat niet meer volledig wordt gedekt, omdat snacks meestal slechts weinig of specifieke essentiële voedingsstoffen bevatten.
Aangezien katten over het algemeen slechts kleine porties voer nodig hebben, is de speelruimte voor extra lekkernijen beperkt. Snacks moeten daarom zo klein mogelijk zijn en bestaan uit hoogwaardige, natuurlijke ingrediënten – bijzonder geschikt zijn bijvoorbeeld gedroogde vissen of gevriesdroogd vlees.
Het is verstandig om het geven van snacks direct mee te nemen bij het opstellen van het voedingsplan. Zo wordt ervoor gezorgd dat het dieet in balans blijft. Als snacks niet zouden worden meegerekend, zou de kat door de extra energie en het vet ongewenst kunnen aankomen. Tegelijkertijd moet er iets van de hoofdhoeveelheid voer worden afgetrokken om overgewicht te voorkomen. Wordt er echter te veel verminderd, dan ontbreekt het aan belangrijke voedingsstoffen.
Daaruit volgt dat snacks slechts in beperkte mate gegeven moeten worden. Een goed doordacht voedingsplan helpt om de optimale hoeveelheid te bepalen, zodat de kat gezond blijft en toch gevarieerd en lekker kan genieten.
Veelgestelde vragen over BARF voor katten (FAQ)
Wat is BARF voor katten?
Wat BARF voor katten precies is, leggen we je uit in de sectie "Het prooidierprincipe – de basis van BARF".
Wat betekent BARF in het Duits?
De betekenis van het woord "BARF" in het Duits vind je in de sectie "Wat wordt verstaan onder „BARF“?".
Wat betekent BARF in het Engels?
De betekenis van het woord "BARF" in het Engels vind je in de sectie "Wat wordt verstaan onder "BARF"?".
Hoe vaak per dag moet je je kat BARF geven?
Het juiste aantal BARF-maaltijden per dag voor je kat lees je in de sectie "Hoeveel BARF-maaltijden heeft een kat per dag nodig?".
Hoeveel BARF per kilogram lichaamsgewicht moet ik voeren?
Hoe je de juiste hoeveelheid voer kunt berekenen op basis van het lichaamsgewicht van de kat, lees je in de sectie "BARF-voedingsaanbeveling voor katten".
Is BARF echt zo gezond voor katten?
Het antwoord daarop vind je in de sectie "Van de wilde kat tot de huiskat – waarom BARF zo natuurlijk en diervriendelijk is".
Literatuurtips
Katten BARFen
Petra von Quillfeldt, Oertel + Spörer Verlag
3e editie, 88 pagina’s
Hier vind je het boek
Kattenvoeding naar het voorbeeld van de natuur
Dorren Fiedler, BoD - Books on Demand,
2e editie, 180 pagina’s
Hier vind je het boek